Η Σύνοδος Κορυφής της Διαβαλκανικής Συνεργασίας στην Κωνσταντινούπολη

(Reuters, 23/6/2010)

Στην Κωνσταντινούπολη πραγματοποιήθηκε πριν από λίγες μέρες η Σύνοδος Κορυφής των κρατών-μελών της Διαβαλκανικής Συνεργασίας. Η σύνοδος προσέφερε μια πρώτης τάξεως ευκαιρία στην Τουρκία για την προώθηση των θέσεών της στα Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή.

Ο εν λόγω περιφερειακός θεσμός, στον οποίο συμμετέχει και η χώρα μας, συστάθηκε με πρωτοβουλία της Σόφιας το 1996. Η Σύνοδος της Κωνσταντινούπολης σφράγισε τη δεύτερη τουρκική προεδρία της Διαβαλκανικής Συνεργασίας - η πρώτη είχε λάβει χώρα την περίοδο 1998-1999. Σηματοδότησε ακόμη τη διεύρυνση του θεσμού με την ένταξη της Σλοβενίας. Ας σημειωθεί ακόμη ότι η Άγκυρα παρέδωσε τη σκυτάλη στην Ποντγκόριτσα (Μαυροβούνιο), η οποία αναλαμβάνει την προεδρία της Διαβαλκανικής Συνεργασίας την προσεχή περίοδο.

Τα ζητήματα που κυριάρχησαν στη Σύνοδο Κορυφής είχαν να κάνουν πρωτίστως με την ένταξη των χωρών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης στους ευρωπαϊκούς και ευρωατλαντικούς θεσμούς, κάτι που γεννά εκ των πραγμάτων ερωτήματα για τον λόγο ύπαρξης της Διαβαλκανικής Συνεργασίας. Τα θέματα που έθιξε η τουρκική προεδρία, ωστόσο, παρέχουν μια πληρέστερη εικόνα για τις προθέσεις της. Στο εν λόγω θέμα, φέρ' ειπείν, ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Αχμέτ Νταβούτογλου, ενώ εξέφρασε την ικανοποίησή του για την άρση της θεώρησης για τη Σερβία, το Μαυροβούνιο και την ΠΓΔΜ εκ μέρους της ΕΕ και ευχήθηκε κατάργηση σύντομα και για τις υπόλοιπες χώρες (Βοσνία και Αλβανία), συμπλήρωσε λέγοντας ότι η μη κατάργησή της και για την Τουρκία θα αποτελέσει αδικία! Άλλο θέμα που επιχείρησε να προβάλει η διοργανώτρια χώρα ήταν η δράση των κούρδων αγωνιστών του ΡΚΚ, από το οποίο πρόσφατα έχει δεχτεί βαρύτατα πλήγματα. Τέλος, πέτυχε στο τελικό ανακοινωθέν της Συνόδου Κορυφής να γίνει αναφορά και στα γεγονότα της Γάζας και τις υποχρεώσεις του Ισραήλ, επιχειρώντας προφανώς να ασκήσει πίεση στο Τελ Αβίβ.

Οι θέσεις αυτές της ισλαμικής κυβέρνησης θα πρέπει να μας ανησυχούν είτε γιατί τέθηκαν επί τάπητος στη συνάντηση που είχαν ο έλληνας και ο τούρκος πρωθυπουργός, είτε γιατί δεν επιδιώχθηκε μια πιο ενεργός συμμετοχή εκ μέρους της Αθήνας κατά τη διάρκεια της συζήτησης στα πλαίσια της συνόδου. Το θέμα της κατάργησης της θεώρησης εισόδου στη Ζώνη Σένγκεν για τους τούρκους υπηκόους, παραδείγματος χάρη, μας αφορά άμεσα, καθώς οποιοσδήποτε είναι σε θέση να αντιληφθεί τις συνέπειες μιας τέτοιας απόφασης για τη χώρα μας - ιδίως αν δεν συνοδεύεται από τα απαραίτητα συμφωνητικά επαναπροώθησης λαθρομεταναστών κ.λπ. Εντούτοις, ο έλληνας πρωθυπουργός φαίνεται ότι έχει υποσχεθεί στον τούρκο ομόλογό του να υποστηρίξει το τουρκικό αίτημα («Γιενί Σαφάκ», 23/6), καθώς και την πλήρη ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ («Σαμπάχ», 24/6). Άγνωστο, βεβαίως, με τι αντάλλαγμα… Γιατί ακόμη και στο θέμα της ονομασίας της ΠΓΔΜ η Άγκυρα επανέλαβε τη γνωστή φιλοσκοπιανή της θέση. Είναι απορίας άξιο επίσης γιατί δεν έθεσε ο έλληνας πρωθυπουργός θέμα κατεχόμενων, τη στιγμή που οι χώρες της Νοτιανατολικής Ευρώπης στο κοινό ανακοινωθέν έπαιρναν θέση στο Μεσανατολικό (Γάζα)! Το πιο ανησυχητικό είναι η πρόταση του ισλαμιστή Προέδρου, Αμπντουλάχ Γκιουλ, περί μυστικής διπλωματίας! Ο Γκιουλ, κατά την προσέλευση του έλληνα πρωθυπουργού στο παλάτι Τσιραγάν, φέρεται να τον «συμβούλευσε» πως σημαντικά ζητήματα πρέπει να επιλύονται βάσει «αθόρυβης» -δηλαδή μυστικής- διπλωματίας, καθώς «δεν υπάρχει», λέει ο Γκιουλ, «ζήτημα που να μη μπορεί να επιλυθεί με αμοιβαία εμπιστοσύνη!» («CIHAN», 23/6.)

Η δημοσιότητα που δόθηκε στη σύνοδο είναι ίσως ενδεικτική της πρόθεσης των περιφερειακών χωρών να συνεργαστούν στην αντιμετώπιση ζητημάτων κοινού ενδιαφέροντος. Ωστόσο η σύνοδος παρείχε την ευκαιρία στη διοργανώτρια χώρα, η οποία αντιμετωπίζει σοβαρές δυσχέρειες στη διεθνή σκηνή, να βελτιώσει τη στρατηγική εικόνα της. Είναι αλήθεια ότι η Άγκυρα διανύει μια πολύ δύσκολη χρονική περίοδο. Αυτή η δυσμενής θέση που κατέχει οφείλεται αφενός στην αποκάλυψη του ρόλου που διαδραμάτισαν οι τουρκικές Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις στα τραγικά γεγονότα που συνέβησαν στα ανοιχτά της Γάζας πριν από μερικές εβδομάδες, κλιμακώνοντας την κρίση με το Ισραήλ. Και αφετέρου στα μηνύματα εγκατάλειψης που λαμβάνει τόσο από παραδοσιακές συμμάχους, όπως οι ΗΠΑ, όσο και από τις εν δυνάμει Μεγάλες Δυνάμεις του διεθνούς συστήματος, όπως η Βραζιλία, η οποία, ενώ αρχικά στήριξε τις μεσολαβητικές προσπάθειες της Άγκυρας στην υπόθεση της «ανταλλαγής εμπλουτισμένου ουρανίου» με το Ιράν, ανακοίνωσε τελικά ότι αποχωρεί από τη διαδικασία, αιφνιδιάζοντας την ισλαμική κυβέρνηση της Τουρκίας.

Συνεπώς, η Σύνοδος Κορυφής στην Κωνσταντινούπολη έδωσε τη δυνατότητα στην Άγκυρα να επιχειρήσει ανατροπή του αρνητικού κλίματος που την περιβάλλει και να στείλει μηνύματα που «διαψεύδουν» την απομόνωσή της. Από αυτήν τη σκοπιά η εξασφάλιση της συμμετοχής των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της περιοχής δύναται να καταχωριστεί στις επιτυχίες της τουρκικής διπλωματίας, στον βαθμό που πέτυχε να τραβήξει έστω και πρόσκαιρα τα βλέμματα της διεθνούς κοινότητας. Από τα παραπάνω γίνεται σαφές ότι η Άγκυρα δεν άφησε να περάσει ανεκμετάλλευτη η ευκαιρία που της δόθηκε με τη Σύνοδο Κορυφής της Διαβαλκανικής Συνεργασίας. Χρησιμοποίησε στο έπακρον την ευκαιρία για να προωθήσει τα εθνικά της συμφέροντα, παρορώντας τα κοινά συμφέροντα που όφειλε να επιδιώξει ως προεδρεύουσα χώρα ενός τέτοιου περιφερειακού θεσμού.

Κ. Βοσπορίτης, ο νεώτερος

Το Παρόν της Κυριακής - 27/6/2010

Για περισσότερα...

Αλλαγή ηγεσίας στο Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα

(Σκίτσο του Χασλέτ Σογιόζ, "Μιλιέτ", 29/5/2010)

Η αλλαγή στην ηγεσία της αξιωματικής αντιπολίτευσης πριν από λίγο διάστημα στην Τουρκία, έδωσε ελπίδες για ανανέωση του τουρκικού πολιτικού συστήματος. Ωστόσο, τα μηνύματα που στέλνει ο νέος πρόεδρος κάθε άλλο από ελπιδοφόρα είναι.

Πριν από λίγες εβδομάδες ο Ντενίζ Μπαϊκάλ αναγκάστηκε σε παραίτηση από την ηγεσία του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος, εξαιτίας της αποκάλυψης σκανδάλου στο οποίο φερόταν να έχει εμπλακεί. Η ομόφωνη εκλογή του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου στη θέση του προέδρου της αξιωματικής αντιπολίτευσης, στα τέλη Μαΐου, μπορεί να πει κανείς ότι ήταν «έκπληξη». Κι αυτό γιατί εκ πρώτης όψεως ο νεοεκλεγείς πρόεδρος έχει ορισμένες ιδιαιτερότητες που τον διακρίνουν: τη σταδιοδρομία του και τις εθνικοθρησκευτικές καταβολές του.

Ο Κιλιτσντάρογλου είναι ένα σχετικά νέο και «άφθαρτο» πρόσωπο στην πολιτική σκηνή της γείτονος. Φαίνεται ότι είχε στενές σχέσεις με το κόμμα της Δημοκρατικής Αριστεράς του Μπουλέντ Ετζεβίτ, ωστόσο εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής από το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα το 2002, ενώ πέτυχε την επανεκλογή του στις εκλογές του 2007. Μολονότι νέος στην πολιτική, έχει σχετικά πλούσια σταδιοδρομία ως γραφειοκράτης. Το 1971, μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του, διορίστηκε στο υπουργείο Οικονομικών ως εφοριακός. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 μπήκε στη Γενική Διεύθυνση Εσόδων και εξελίχθηκε ως τη βαθμίδα του υποδιευθυντή. Την επόμενη δεκαετία διορίστηκε αρχικά διευθυντής στο Ταμείο των Ελεύθερων Επαγγελμάτων (Bag-Kur) και λίγο μετά στον μεγαλύτερο οργανισμό κρατικών ασφαλίσεων της χώρας (SSK). Επόμενος σταθμός στη σταδιοδρομία του ήταν το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλειας, όπου εργάστηκε ως αναπληρωτής γενικός γραμματέας. Μετά τη συνταξιοδότησή του το 1999, δίδαξε στο Πανεπιστήμιο του Χατζέτεπε, στην Άγκυρα, και διετέλεσε μέλος του ΔΣ της τουρκικής Τράπεζας Εργασίας.

Η επαγγελματική εξέλιξη του Κιλιτσντάρογλου φαινομενικά μπορεί να μη διαφέρει από εκείνη ενός οποιουδήποτε γραφειοκράτη. Ενδιαφέρον προκαλεί, ωστόσο, η ανοδική του πορεία, δεδομένων των καταβολών του. Γεννήθηκε το 1948 σε μια κωμόπολη του νομού Τουντζελί (Ντερσίμ) της κεντρικής Μικράς Ασίας. Χαρακτηριστικό γνώρισμα αυτής της περιοχής είναι το ισχυρό κουρδικό στοιχείο (Ζαζά), το οποίο ταυτόχρονα είναι και Αλεβίδες - «κλάδος» του σιιτικού (μη-ορθόδοξου) Ισλάμ. Τη δεκαετία του 1930, μάλιστα, το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα είχε καταστείλει κουρδική εξέγερση στην περιοχή και είχε επιβάλει τη βίαιη τουρκοποίηση της περιοχής.

Έχοντας κατά νου τα παραπάνω, θα συλλογιζόταν κανείς ότι πρόκειται για «παιχνίδι της μοίρας» η άνοδος στην ηγεσία του κόμματος ενός γόνου των θυμάτων που έπεσαν στις αιματηρές διώξεις του Ντερσίμ. Ωστόσο, τα φαινόμενα πολλές φορές εξαπατούν. Η περίπτωση του Κιλιτσντάρογλου θέλει προσοχή, καθώς, όπως αποκάλυψε ο Γιαλτσίν Σονέρ στην ημερήσια «Χουριέτ» στα τέλη Μαΐου, το εν λόγω πρόσωπο φαίνεται ότι απορρίπτει -όπως και άλλοι πολλοί που βρέθηκαν πριν από αυτόν στην ίδια θέση- τις κουρδικές-αλεβιδικές καταβολές του. Με έγγραφα και μελέτες που απέστειλε στον δημοσιογράφο, επιχείρησε να υποστηρίξει ότι η φυλή στην οποία ανήκει, εκείνη των Κουρεϊσάν, έχει τουρκικές καταβολές και προέρχεται από την Υπερωξιανή. Εξάλλου, στις ομιλίες του στα όργανα του κόμματος φάνηκε ότι αποδίδει το Κουρδικό ζήτημα σε πρόβλημα οικονομικής ανέχειας και υπανάπτυξης, παραβλέποντας τα πραγματικά αίτια και την ανάγκη ανεύρεσης πολιτικής λύσης. Η στάση του αυτή μάλιστα θεωρήθηκε και ως μια προσπάθεια να παραμείνει πιστός στην παραδοσιακή κρατικιστική γραμμή του κόμματος, το οποίο, ωστόσο, από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 έχει να επιδείξει «προοδευτικότερες» προσεγγίσεις στις ειδικές εκθέσεις του για το εν λόγω ζήτημα. Εκτός κι αν η κίνηση του Κιλιτσντάρογλου αποσκοπούσε στην προσέλκυση ψηφοφόρων από τους συντηρητικούς και ακροδεξιούς κύκλους της χώρας!

Κάθε εκλογή νέου προέδρου στην ηγεσία πολιτικού κόμματος προμηνύει αλλαγές. Η αισιοδοξία, όμως, που εκφράστηκε από την εκλογή του Κιλιτσντάρογλου στην προεδρία του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος ίσως να μην έχει και τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Κι αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στα ισχυρά εθνικά και θρησκευτικά στερεότυπα που εξακολουθούν να παίζουν ρυθμιστικό ρόλο στην κοινωνική και πολιτική ζωή της σύγχρονης Τουρκίας. Τι κι αν το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα «επεδίωξε» τον εκσυγχρονισμό και εξευρωπαϊσμό της χώρας; Η πολιτική δράση, η πολιτική και κοινωνική εξέλιξη και η πολιτική επιτυχία και πρόοδος εξαρτώνται ακόμη από την εθνική ταυτότητα του ατόμου. Υπ' αυτές τις συνθήκες, το κεμαλικό κόμμα φαίνεται δύσκολο να πετύχει τις απαραίτητες τομές στο τουρκικό κομματικό και πολιτικό σύστημα.


Κ. Βοσπορίτης, ο νεώτερος

Το Παρόν της Κυριακής - 20/6/2010

Για περισσότερα...

Η Άγκυρα οδεύει προς ολοκλήρωση με τον αραβικό κόσμο

(Σκίτσο του Χασλέτ Σογιόζ, "Μιλιέτ", 11/6/2010)

Ολοκλήρωση με τον ισλαμικό κόσμο φαίνεται πως σχεδιάζει η Τουρκία μετά τις αλλεπάλληλες εντάσεις που προέκυψαν τόσο στο θέμα του Ιράν όσο και της Παλαιστίνης. Ωστόσο, η προσπάθεια απομάκρυνσης από τη Δύση και προσέγγισης με τις χώρες της Ασίας και του αραβικού κόσμου, ενέχει κινδύνους και δεν προβλέπεται να είναι ανώδυνη.

Η τουρκική εξωτερική πολιτική δίνει ολοένα και πιο συχνά αδιαμφισβήτητα σημάδια ανεξαρτητοποίησης από τη Δύση και προσέγγισης με την Ανατολή. Πράγματι η προπετής και σχεδόν αυθαίρετη ανάμειξη της Τουρκίας στις πρόσφατες κρίσεις που έλαβαν χώρα στη Μέση Ανατολή, με πρόσχημα την προσφορά «καλών υπηρεσιών» (μεσολάβηση) και τη «διασφάλιση» της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή, αποτελούν ενδείξεις για τον ρόλο που επιδιώκει να διαδραματίσει η Άγκυρα στο διεθνές και περιφερειακό σύστημα.

Μία ενδιαφέρουσα πτυχή της αλλαγής στάσης στην τουρκική εξωτερική πολιτική αποτελεί η προτίμηση της Άγκυρας προς τη σύσφιξη των σχέσεων με τις ισλαμικές και αραβικές χώρες της περιφέρειάς της, με τις οποίες έχει ένα κοινό πολιτισμικό παρελθόν - και απ’ ό,τι φαίνεται, και μέλλον. Η αντιπαράθεσή της με τις ΗΠΑ στα πλαίσια του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για το θέμα των κυρώσεων κατά του Ιράν και η ρήξη με το Ισραήλ για την άρση του αποκλεισμού της Γάζας, αποτελούν απτές αποδείξεις της προσπάθειας που καταβάλει η ισλαμική ηγεσία της Τουρκίας να πάρει αποστάσεις από τη Δύση, με την οποία έχει σαφώς λιγότερα κοινά σημεία – και όσα υπάρχουν μάλλον επιβλήθηκαν από την ηγεσία παρά υιοθετήθηκαν από τη βάση.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η συμπεριφορά της Άγκυρας ενόχλησε την Ουάσιγκτον, υψηλόβαθμο στέλεχος της οποίας δήλωσε ότι οι ΗΠΑ είναι απογοητευμένες από τη στάση που τήρησε η Τουρκία στο Συμβούλιο Ασφαλείας εναντίον των δυτικών συμμάχων της. Εξάλλου, η Ουάσιγκτον πρέπει να ανησυχεί για την αλλαγή των συσχετισμών που έχουν επέλθει στη Μέση Ανατολή μετά και την τελευταία ένταση μεταξύ των δύο συμμάχων της στην περιοχή, της Τουρκίας και του Ισραήλ. Το τελευταίο έχει ήδη αρχίσει να ανταποδίδει τις «κυρώσεις» που έντεχνα προωθεί η Άγκυρα σε συνεννόηση με τη Μόσχα αναφορικά με το θέμα των φυσικών πηγών ενέργειας (αγωγός φυσικού αερίου «Γαλάζιο Ρεύμα Β΄»). Συγκεκριμένα το Ισραήλ διέταξε την επιστροφή του τεχνικού προσωπικού που είχε θέσει στη διάθεση της Τουρκίας για την εκπαίδευση στελεχών των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων στη χρήση οπλικών συστημάτων, όπως τα μη επανδρωμένα κατασκοπευτικά ισραηλινής κατασκευής.

Η ένταση στις σχέσεις Τουρκίας-Δύσης - όσο επιφανειακή κι’ αν φαίνεται - είναι σοβαρή και αφορά εμμέσως και την Ευρώπη. Κι’ αυτό γιατί η ισλαμική κυβέρνηση ΑΚΡ, ενώ δηλώνει ότι επιθυμεί την ένταξη και την ολοκλήρωσή της με την ΕΕ, προχωράει στη σύσταση δομών και μηχανισμών που θα εξασφαλίσουν ένα υψηλότερο επίπεδο συνεργασίας και προσέγγισης με τον ισλαμικό και αραβικό κόσμο. Την εβδομάδα που κύλησε «παρέλασαν» από τη γείτονα σχεδόν όλοι οι ηγέτες της Ασίας και της Β. Αφρικής. Η Τουρκία διοργάνωσε, πέραν των άλλων, και το Τουρκοαραβικό Φόρουμ Συνεργασίας, που αποσκοπούσε στην ενίσχυση των πολιτικών και οικονομικών δεσμών μεταξύ Άγκυρας και ισλαμικού κόσμου.

Στα πλαίσια του Τουρκοαραβικού Φόρουμ Συνεργασίας, ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών Α. Νταβούτογλου ανακοίνωσε τη σύσταση ενός ακόμη ανώτατου Στρατηγικού Συμβουλίου Συνεργασίας μεταξύ της Άγκυρας, της Δαμασκού, της Βηρυττού και του Αμμάν. Στα πλαίσια της συνεργασίας με τις εν λόγω γειτονικές πρωτεύουσες προβλέπεται, όπως ανακοίνωσε ο Νταβούτογλου, να αρθούν τα εμπόδια εκείνα που δεν επέτρεπαν μέχρι πρότινος την ελεύθερη διακίνηση των αγαθών και των επιχειρηματιών μεταξύ των γειτονικών αραβικών κρατών και της Τουρκίας.

Όλα αυτά τα «πρωτάκουστα» που συμβαίνουν στην περιοχή μας με πρωταγωνίστρια χώρα τη γείτονα, δεν είναι βεβαίως αποτέλεσμα του παράγοντα «τύχη», αλλά προσχεδιασμένων και καλομελετημένων κινήσεων τακτικής. Ο στόχος της ισλαμικής κυβέρνησης δεν είναι άλλος από το να εκβιάσει τόσο την Ουάσιγκτον όσο και τις Βρυξέλλες να αποδεχτούν την αναβάθμισή της Άγκυρας στο διεθνές στερέωμα. Για να πετύχει το σκοπό της η Τουρκία επιχειρεί να κάνει την υπέρβαση χρησιμοποιώντας κάθε διαθέσιμο μέσο και δεν διστάζει να διακινδυνεύσει ακόμη και τις σχέσεις της με την ηγεσία του διεθνούς συστήματος. Μέλλει να δούμε τι αποτελέσματα θα έχει βραχυπρόθεσμα το παράτολμο και ριψοκίνδυνο αυτό εγχείρημα της Τουρκίας.

Κ. Βοσπορίτης, ο νεώτερος

Το Παρόν της Κυριακής - 13/6/2010


Για περισσότερα...

Η οριστική ρήξη μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ και οι νέοι συσχετισμοί

(Σκίτσο του Ερτζάν Ακιόλ, "Μιλιέτ", 5/6/2010)

Η πολύνεκρη επέμβαση του ισραηλινού στρατού στον στολίσκο που μετέφερε ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα οδήγησε σε οριστική ρήξη μεταξύ Άγκυρας και Τελ Αβίβ. Η ένταση που προκλήθηκε μεταξύ των δύο πρώην συμμάχων μοιάζει να οδηγεί σε νέους συσχετισμούς στη Μέση Ανατολή.

Τα όσα τραγικά συνέβησαν τις τελευταίες ημέρες κατά την απόπειρα παράδοσης ανθρωπιστικής βοήθειας στους αποκλεισμένους της Γάζας από τη διεθνή αποστολή είναι καταδικαστέα. Τα όσα δραματικά εκτυλίχθηκαν ανοιχτά της Γάζας και αφορούν τόσο κυβερνήσεις όσο και μη κυβερνητικούς οργανισμούς έχουν τουλάχιστον δύο πτυχές. Η πρώτη και πιο ευδιάκριτη από αυτές σχετίζεται με την ανθρωπιστική πτυχή του θέματος. Το Ισραήλ φάνηκε αποφασισμένο να συνεχίσει να τηρεί άτεγκτη στάση στο θέμα του αποκλεισμού των Παλαιστινίων. Για την επίτευξη αυτού του στόχου δεν δίστασε ακόμη και να επιτεθεί σε πλοία που βρίσκονταν σε διεθνή ύδατα, προκαλώντας τη διεθνή κοινή γνώμη. Με τη στάση του αυτή το Τελ Αβίβ έστειλε ουσιαστικά το μήνυμα ότι θα επιμείνει να αγνοεί το Διεθνές Δίκαιο στην προσπάθεια προάσπισης των εθνικών του συμφερόντων και θα συνεχίσει να κάνει χρήση ασύμμετρης βίας για τη διατήρηση του υφιστάμενου καθεστώτος. Η κατάσταση αυτή ανομίας και το ανθρώπινο δράμα μάς είναι λίγο ως πολύ γνωστά από όσα συνέβησαν στην κατεχόμενη Κύπρο και συμπάσχουμε με τους ομοιοπαθείς Παλαιστινίους.

Η δεύτερη πτυχή έχει να κάνει με τις πολιτικές ισορροπίες στο διεθνές και περιφερειακό στερέωμα. Οι τακτικές «αψιμαχίες» μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ το τελευταίο διάστημα, για τα θέματα που αφορούν τους Παλαιστινίους, έχουν μια διάσταση που ξεπερνά τα στενά όρια των ανθρωπιστικών ζητημάτων. Οι άλλοτε στενές πολιτικοστρατιωτικές σχέσεις, που είχε επικρατήσει να αποκαλούνται και «στρατηγικός άξονας», έχουν αφήσει τη θέση τους σε ένα εξαιρετικά δυσάρεστο κλίμα. Η μεταβολή που έχει επέλθει στις σχέσεις των εν λόγω χωρών είναι απόρροια μιας σειράς παραγόντων που εκτείνονται από την εσωτερική πολιτική κατάσταση έως τις περιφερειακές και διεθνείς συγκυρίες.

Η επικράτηση της νεοοθωμανικής ιδεολογίας στην εσωτερική πολιτική σκηνή της Τουρκίας, ως απόρροια των δραματικών αλλαγών στη χώρα αυτή από το 1980 και μετά, έχει άμεσα και απτά αποτελέσματα και στις εξωτερικές της σχέσεις. Η ισλαμική παράταξη, που φαίνεται να επιβάλλεται στα εσωτερικά πράγματα της χώρας, ακολουθεί μια πολιτική «εξαγωγής» του νεοοθωμανικού «οράματος» στην περιφερειακή σκηνή. Το όραμα αυτό της ισλαμικής κυβέρνησης ΑΚΡ δεν είναι άλλο από την ανάδειξη της χώρας σε περιφερειακή υπερδύναμη ή ακόμη και μεγάλη δύναμη στα πρότυπα της παλιάς αυτοκρατορίας. Σε ένα τέτοιο σενάριο η Άγκυρα θα εξουσιάζει τις εγγύς προς αυτήν περιοχές, οι οποίες ουσιαστικά θα αποτελούν κάτι περισσότερο ίσως και από ζώνες επιρροής.

Στα πρόσφατα γεγονότα η αλαζονική στάση των ισλαμιστών, οι οποίοι ανάγουν εαυτούς σε αξιωματούχους μιας εν δυνάμει αυτοκρατορίας, έχει φτάσει σε σημείο να αψηφά ακόμη και το Ισραήλ. Η δραματική κορύφωση της έντασης μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ -χώρα που έχει συμβάλει τα μέγιστα στον περιορισμό της δράσης των αγωνιστών του ΡΚΚ προς όφελος της Τουρκίας- συνδέεται στενά με τη θέση που κατέχει το Ισραήλ στην περιοχή ως υπερδύναμη. Τη θέση αυτή, λοιπόν, φαίνεται να επιβουλεύεται η Τουρκία. Στην προσπάθειά της αυτή μάλιστα η Άγκυρα φαίνεται να έχει συμμαχήσει με αλλοτινούς αντιπάλους και ανταγωνιστές στην περιοχή, όπως η Δαμασκός και η Τεχεράνη. Μετά τη σχεδόν πλήρη σύνταξη της Δαμασκού με αυτήν, προσφάτως φαίνεται να προσεταιρίστηκε και την Τεχεράνη σφίγγοντας τον κλοιό γύρω από τον παλιό της σύμμαχο, το Ισραήλ. Ωστόσο, το πιο ανησυχητικό για το τελευταίο είναι η ιδιαίτερη σχέση που φαίνεται να έχει αναπτύξει με την ισλαμική οργάνωση Χαμάς, δεσμούς που μάλλον διατηρεί και η ισλαμική «ανθρωπιστική» οργάνωση ΙΗΗ, η οποία οργάνωσε τη διεθνή νηοπομπή και ηγήθηκε -ως προβοκάτορας- της απόπειρας παραβίασης του αποκλεισμού της Γάζας.

Υπ' αυτές τις συνθήκες το Ισραήλ θα αναγκαστεί να στραφεί σε άλλες χώρες της περιοχής, όπως φερ' ειπείν η Ιορδανία ή η Αίγυπτος, για να εξισορροπήσει τις πιέσεις που δέχεται από την Τουρκία και τις συμμάχους της. Εκείνο που θα πρέπει να ανησυχεί, ωστόσο, την Άγκυρα είναι η δράση που θα αναλάβει τόσο το Τελ Αβίβ όσο και η εβραϊκή διασπορά -κυρίως στις ΗΠΑ- εναντίον της Τουρκίας σε διεθνές επίπεδο. Όπως σημειώνει ο Μεχμέτ Αλί Μπιράντ στην ημερήσια «Μιλιέτ» (4/6/2010), στο εξής η Άγκυρα δεν θα πρέπει να ελπίζει στην υποστήριξη του εβραϊκού λόμπι στην προάσπιση των εθνικών της ζητημάτων στο Κογκρέσο, όπως για παράδειγμα τα νομοσχέδια περί της γενοκτονίας των Αρμενίων κ.ά.

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι οι συσχετισμοί δυνάμεων στη Μέση Ανατολή βαίνουν προς ριζική αλλαγή. Η νέα αυτή κατάσταση, που βρίσκεται υπό διαμόρφωση, φέρνει μαζί της ευκαιρίες και κινδύνους και απαιτεί δραστήρια και αποτελεσματική εξωτερική πολιτική. Το ζήτημα είναι εάν εμείς, που υποφέρουμε εξίσου από την αλαζονική συμπεριφορά της γείτονος στην Κύπρο, το Αιγαίο και τη Θράκη, θα είμαστε σε θέση να εκμεταλλευτούμε τις περιστάσεις προσεχώς για να εξισορροπήσουμε την απειλή.

Κ. Βοσπορίτης, ο νεώτερος

Το Παρόν της Κυριακής - 6/6/2010

Για περισσότερα...

Τουρκία και Ισραήλ στα πρόθυρα ανθρωπιστικής «κρίσης» για τη Γάζα

(Ο Γιλντιρίμ μιλόντας στους ακτιβιστές, Reuters, 30/5/2010)

Τον αποκλεισμό που επέβαλε το Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας θα επιδιώξει να παραβιάσει το τουρκικό σκάφος που απέπλευσε από την Αττάλεια. Η εξέλιξη αυτή εγκυμονεί νέα κορύφωση της έντασης μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ.

Η Άγκυρα έδωσε το πράσινο φως για τη συμμετοχή της τουρκικής αποστολής στη διεθνή ανθρωπιστική βοήθεια, στην οποία συμμετέχουν ακτιβιστές και από τη χώρα μας, στοχεύοντας να ενισχύσει τους Παλαιστινίους που βρίσκονται αποκλεισμένοι στη Γάζα. Η κίνησή της αυτή, ωστόσο, έχει προκαλέσει αντιδράσεις από την ισραηλινή πλευρά, η οποία φαίνεται αποφασισμένη να προασπιστεί τα συμφέροντά της.

Πριν από λίγες μέρες απέπλευσε από τα μικρασιατικά παράλια το τουρκικό σκάφος «Μαβί Μαρμαρά» (Γαλάζια Προποντίδα) με προορισμό τη Γάζα της Παλαιστίνης. Το σκάφος που μεταφέρει ανθρωπιστική βοήθεια και μερικές εκατοντάδες ακτιβιστές στην περιοχή εντάσσεται στο πλαίσιο μιας ευρύτερης διεθνούς πρωτοβουλίας, η οποία απαρτίζεται ήδη από έναν μικρό στολίσκο 8 περίπου πλοίων.

Η αντίδραση του Ισραήλ ήταν άμεση στο άκουσμα της απειλής παραβίασης του αποκλεισμού. Το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας έσπευσε να ανακοινώσει ότι θα παρεμποδίσει τον κατάπλου στη Γάζα του στόλου που μεταφέρει ανθρωπιστική βοήθεια στους Παλαιστινίους και ότι θα τον κατευθύνει προς ισραηλινά λιμάνια για την εκφόρτωση του φορτίου του, διατηρώντας έτσι τον αποκλεισμό. Στο ισραηλινό λιμάνι Ασντότ οι Ισραηλινοί προτίθενται να ελέγξουν εξονυχιστικά το περιεχόμενο της ανθρωπιστικής βοήθειας και να την κατευθύνουν διά ξηράς προς τη Λωρίδα της Γάζας. Εξάλλου, απ' ό,τι μας μεταφέρει ο τουρκικός και ο ισραηλινός Τύπος, το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών φέρεται να έχει ενημερώσει τους πρεσβευτές των χωρών, ανθρωπιστικές οργανώσεις των οποίων συμμετέχουν στην κίνηση, για τα μέτρα που έχει λάβει το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας. Οι Ισραηλινοί δεν παρέλειψαν να ζητήσουν ακόμη τη συμμόρφωση με τα μέτρα και την έμπρακτη υποστήριξή τους.

Από την πλευρά του το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, διά στόματος του εκπροσώπου του, έσπευσε να υποστηρίξει την προσπάθεια δηλώνοντας ότι στην περίπτωση που το εν λόγω εγχείρημα εκληφθεί μόνο ως ανθρωπιστική βοήθεια, θα ξεπεραστούν εύκολα ανεπιθύμητες δυσχέρειες. Έχοντας δηλώσει ότι μια τέτοια κίνηση ενδεχομένως θα συμβάλει στην επίλυση και του Μεσανατολικού, σημείωσε ότι η Άγκυρα δεν επιθυμεί νέα ένταση στην περιοχή.

Ωστόσο, εντύπωση προκαλεί η στάση που υιοθέτησε ο τουρκικός μη κυβερνητικός οργανισμός που έχει αναλάβει τη διεκπεραίωση της ανθρωπιστικής αποστολής. Ο οργανισμός αυτός δεν είναι άλλος από το Ίδρυμα των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Ελευθεριών (ΙΗΗ), που ελέγχεται από τους ισλαμιστές και δραστηριοποιείται σε περιοχές υψηλής έντασης (Βοσνία, Κόσοβο, Αφγανιστάν κ.ά.). Η αποφασιστική στάση του Ισραήλ προκάλεσε, λοιπόν, παραλήρημα στη διοίκηση του εν λόγω «ανθρωπιστικού» οργανισμού. Ο πρόεδρός του Μπουλέντ Γιλντιρίμ δήλωσε, κατά την αναχώρηση της αποστολής, ότι οι συμμετέχοντες ξεκινούν το ταξίδι τους «εις το όνομα του Αλλάχ», «για τους αναξιοπαθούντες, τα παιδιά και τις γυναίκες της Γάζας, που αναμένουν βοήθεια», εκφράζοντας την επιθυμία του «να πραγματοποιήσουν τον στόχο τους με το θέλημα του Θεού και με το θέλημά Του να πετύχουν έναν από αυτούς τους στόχους» («Ζαμάν», 28/5/2010).

Απευθυνόμενος στους ισραηλινούς αξιωματούχους, οι οποίοι φέρονται να έχουν απειλήσει να εφαρμόσουν δύο μέτρα και δύο σταθμά έναντι των ακτιβιστών ανάλογα με τη χώρα προέλευσής τους, σημείωσε ακόμη ότι οι Ισραηλινοί έκαναν προετοιμασίες στο λιμάνι. «Μας απειλούν ότι θα μας συλλάβουν και ότι προτίθενται να μας αφήσουν ελεύθερους αφού μας ανακρίνουν, ενώ θα κρατήσουν για πολύ καιρό ακόμη τους παλαιστίνιους και τους άραβες συναγωνιστές μας. Δεν ξέρουν ότι όταν εμείς ξεκινάμε, δεν αφήνουμε πίσω κανέναν συναγωνιστή μας. Ή όλοι ή κανείς! Θα αντισταθούμε και η αντίστασή μας θα νικήσει! Μαζί μας δεν έχουμε ούτε μαχαίρι. Αλλά η ψυχή μας είναι αντάξια στρατού. Όποιος μας αγγίξει θα υποστεί τις συνέπειες» («Ζαμάν» και «Γιενί Σαφάκ», 28/5/2010).

Ανεξάρτητα από την έκβαση της ανθρωπιστικής αποστολής και την προσπάθεια παραβίασης του απαράδεκτου αποκλεισμού της Γάζας που έχει επιβάλει το Ισραήλ, όλα συνηγορούν στο ότι η ένταση μεταξύ Άγκυρας και Τελ-Αβίβ συνεχίζει να κλιμακώνεται. Η αντιπαράθεση μεταξύ των δύο πρώην στρατηγικών εταίρων δεν είναι καθόλου επιφανειακή, αλλά η εξέλιξή της ορίζεται από τα εθνικά και θρησκευτικά στερεότυπα. Αυτό προκύπτει και από τη συμπεριφορά της Άγκυρας ως προστάτιδας δύναμης των μουσουλμάνων της περιοχής. Με τον τρόπο αυτό η Τουρκία θέλει να διεκδικήσει την «κληρονομιά» της οθωμανικής αυτοκρατορίας, αλλά και να παριστάνει τη Μεγάλη Δύναμη στο διεθνές στερέωμα.


Κ. Βοσπορίτης, ο νεώτερος

Το Παρόν της Κυριακής - 30/5/2010

Για περισσότερα...

Μεσολαβητική «ψυχρολουσία» στην Άγκυρα για τα πυρηνικά του Ιράν

(Getty Images, 17/5/2010)

Άδοξο τέλος φαίνεται ότι θα έχουν οι μεσολαβητικές «επιτυχίες» που σημείωσε η Άγκυρα μεταξύ του Ιράν και της διεθνούς κοινότητας.
Η αποφασιστική στάση των ΗΠΑ να προτείνουν στο Συμβούλιο Ασφαλείας νέες κυρώσεις στο Ιράν είναι ενδεικτική της απόστασης που χωρίζει την Ουάσινγκτον από την Άγκυρα.

Έντονη απογοήτευση προκάλεσε στην τουρκική διπλωματία η απόφαση των ΗΠΑ να επιδιώξουν αυστηρότερες κυρώσεις εναντίον του Ιράν. Η στάση που υιοθέτησε η Ουάσινγκτον λίγο μετά την επίτευξη της «συμφωνίας» με την Τεχεράνη ακυρώνει ουσιαστικά τις προσπάθειες που κατέβαλε η ηγεσία της Τουρκίας
.
Την εβδομάδα που πέρασε, η Τουρκία και η Βραζιλία κατέβαλαν από κοινού προσπάθειες για να πείσουν την Τεχεράνη να δεχτεί συναινετική λύση όσον αφορά τις πυρηνικές έρευνες που διεξάγει. Το έντονο διπλωματικό παρασκήνιο είχε αποτέλεσμα τη σύναψη μιας τριμερούς διακρατικής συμφωνίας μεταξύ Τουρκίας, Βραζιλίας και Ιράν, που ρυθμίζει λεπτομερώς τις υποχρεώσεις της Τεχεράνης. Σύμφωνα με τη συμφωνία αυτή, το Ιράν δεσμεύτηκε να ανακοινώσει (έως τις 24 Μαΐου) με επιστολή του στη Διεθνή Οργάνωση Ατομικής Ενέργειας την πρόθεσή του να συμμορφωθεί με τα συμφωνηθέντα. Η συμφωνία συγκεκριμένα ρύθμιζε τις λεπτομέρειες σχετικά με την «αποθήκευση» ενός καθορισμένου ποσού εμπλουτισμένου ουρανίου (1,2 τόνοι) στην Τουρκία.

Η εν λόγω συμφωνία που επετεύχθη έπειτα από πρωτοβουλίες της τουρκικής και βραζιλιάνικης διπλωματίας, ωστόσο, δεν στάθηκε ικανή να πείσει, απ' ό,τι φαίνεται, την Ουάσινγκτον. Η αρχηγός της αμερικανικής διπλωματίας Χίλαρι Κλίντον, λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της υπογραφής της τριμερούς συμφωνίας έκανε σαφή την πρόθεση των ΗΠΑ να επιδιώξουν στο πλαίσιο του ΟΗΕ την επιβολή νέων αυστηρότερων κυρώσεων στο Ιράν. Στην προσπάθειά της αυτή, μάλιστα, η Ουάσινγκτον εξασφάλισε τη σύμφωνη γνώμη των υπόλοιπων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ - κυρίως της Ρωσίας και της Κίνας. Η στάση αυτή των ΗΠΑ δέχεται πολλές ερμηνείες. Κατ' αρχάς μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι υπάρχει σοβαρή έλλειψη εμπιστοσύνης απέναντι στο Ιράν. Ότι δηλαδή η αμερικανική ηγεσία διακατέχεται από φόβο ότι η Τεχεράνη θα αθετήσει στην πορεία τον λόγο της. Μια άλλη ερμηνεία είναι ότι η υπερδύναμη δεν ενδιαφέρεται για συμβιβαστικές λύσεις και μπροστά στην αναδίπλωση της Τεχεράνης αναγκάστηκε να λάβει σκληρότερα μέτρα με σκοπό να εξασφαλίσει το προνόμιο του μονοπωλίου των πυρηνικών για μια κλειστή ομάδα μόνο κρατών.

Η εξέλιξη αυτή είχε δυσάρεστες επιπτώσεις και στις σχέσεις Ουάσινγκτον - Άγκυρας, καθώς η τουρκική ηγεσία αισθάνθηκε εξαπατημένη. Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από το γεγονός ότι -σύμφωνα με πληροφορίες που διέρρευσαν στον τουρκικό Τύπο- η Ουάσινγκτον ήταν ενήμερη για την πορεία των διαπραγματεύσεων και είχε δώσει τη συγκατάθεσή της για το τελικό κείμενο της συμφωνίας. Συνεπώς, η επίτευξη της συμφωνίας μάλλον δεν αιφνιδίασε τις ΗΠΑ. Άμεσο αποτέλεσμα της εξέλιξης αυτής ήταν να επιδοθεί η Άγκυρα σε φρενήρη «τηλεφωνική διπλωματία» για να διασώσει τη «συμφωνία».

Ο αμερικανός Πρόεδρος δήλωσε ότι εκτιμά τις προσπάθειες της Τουρκίας και της Βραζιλίας, απ' ό,τι φαίνεται όμως εμμένει στην άποψη ότι η Τεχεράνη πρέπει να συζητήσει με τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας και να δεχτεί τη διακοπή των εργασιών εμπλουτισμού του ουρανίου σε ποσοστό 20%.

Η στάση των ΗΠΑ απέναντι στην τριμερή συμφωνία Τουρκίας - Βραζιλίας - Ιράν αποδεικνύει τα όρια των μεσολαβητικών προσπαθειών που προέρχονται από περιφερειακές χώρας και εν δυνάμει μεγάλες δυνάμεις, όπως η Βραζιλία. Η ψυχρολουσία που δέχτηκε η Άγκυρα δεν χωράει αμφιβολία ότι συνδέεται ευθέως με τον τομέα στον οποίο επιχείρησε να αναπτύξει διπλωματική δραστηριότητα. Ωστόσο, ο τομέας αυτός δεν είναι εντελώς ασύνδετος και με τις επιδιώξεις της Τουρκίας για την απόκτηση πυρηνικής ενέργειας. Προς αυτό συνηγορούν τουλάχιστον οι συμφωνίες που υπογράφτηκαν με τη Ρωσία πριν από λίγες μέρες, κατά παράβαση της νομοθεσίας, η οποία προβλέπει τη διεξαγωγή διεθνούς διαγωνισμού για την ανάθεση κατασκευής πυρηνικών σταθμών. Γεγονός είναι πάντως ότι οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις έχουν εισέλθει σε τροχιά ψυχρότητας εξαιτίας της εμμονής της Άγκυρας να εισχωρήσει στο πεδίο των πυρηνικών.

K. Βοσπορίτης, ο νεώτερος

Το Παρόν της Κυριακής - 25/5/2010

Για περισσότερα...

Η επίσκεψη του Μεντβέντεφ στην Τουρκία

(Reuters, 12/5/2010)

Νέα πρόοδο σημείωσαν οι τουρκορωσικές σχέσεις κατά την πρόσφατη επίσκεψη του ρώσου Προέδρου στην Τουρκία. Η αναβάθμιση της συνεργασίας μεταξύ Μόσχας και Άγκυρας αποδεικνύει τη διάθεση της τουρκικής ηγεσίας να μετατοπίσει τον άξονα εξωτερικής πολιτικής της προς άλλα κέντρα εξουσίας από εκείνα με τα οποία παραδοσιακά συνεργάζεται.

Διήμερη επίσκεψη πραγματοποίησε ο ρώσος Πρόεδρος Ντ. Μεντβέντεφ στην Άγκυρα την εβδομάδα που πέρασε. Κατά τη διάρκεια των επαφών του με τους τούρκους αξιωματούχους, ο ρώσος Πρόεδρος υπέγραψε 17 συμφωνίες, δίνοντας νέα σημασία στις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών.

Οι συμφωνίες που υπογράφτηκαν αφορούν μια μεγάλη ποικιλία θεμάτων. Η σημαντικότερη απ' αυτές έχει να κάνει με την κατασκευή πυρηνικού σταθμού στη Μερσίνα. Οι προσπάθειες της Άγκυρας να συνεργαστεί με τη Ρωσία έτσι ώστε να κατασκευαστεί ο πολυπόθητος σταθμός δεν είναι καινούργιες. Άλλωστε είχαν προηγηθεί συμφωνίες οι οποίες ακυρώθηκαν από το Συνταγματικό Δικαστήριο. Εν τούτοις, η ισλαμική κυβέρνηση, επιδεικνύοντας την απαραίτητη πολιτική βούληση και επιμονή, δρομολόγησε εδώ και λίγο διάστημα την απευθείας ανάθεση του έργου στους Ρώσους. Βάσει της συμφωνίας πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ που υπογράφηκε, η τιμή της κιλοβατώρας έχει καθοριστεί στα 12,35 λεπτά και η κατασκευή του εργοστασίου παραγωγής 48.000 Μεγαβάτ θα διαρκέσει έως επτά χρόνια. Εκείνο που αξίζει να σημειωθεί, ωστόσο, είναι το ότι η Ρωσία φαίνεται να έχει αποσπάσει αυξημένα δικαιώματα όσον αφορά την εκμετάλλευσή του, καθώς το εν λόγω εργοστάσιο θα είναι ρωσικών συμφερόντων.

Άλλη σημαντική συμφωνία είναι εκείνη που αφορά την κατασκευή του πετρελαιαγωγού που θα ξεκινάει από τη Σαμψούντα (Αμισός) και διασχίζοντας την Κεντρική Μικρά Ασία θα καταλήγει στο Τζεϊχάν, στη Μεσόγειο. Η τουρκική ηγεσία έδινε ανέκαθεν μεγάλη σημασία στην εν λόγω συμφωνία, καθώς με την κατασκευή του αγωγού ευελπιστεί ότι θα αποφορτιστεί ο διάπλους των Στενών από τα δεξαμενόπλοια, αλλά και ότι θα αναπτυχθούν περαιτέρω σχέσεις αλληλεξάρτησης με τη Μόσχα.

Τα δύο μέρη υπέγραψαν ακόμη και μια συμφωνία αναφορικά με τη σύσταση Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας, στα πρότυπα εκείνων που έχει επιδιώξει η Άγκυρα με άλλες χώρες, όπως τη Συρία και προσφάτως τη χώρα μας, για την προώθηση της πολιτικής συνεργασίας. Άλλες συμφωνίες αφορούν τη συνεργασία στον αγροτικό τομέα, τον τουρισμό (άρση της θεώρησης για όσους ταξιδεύουν για 30 ημέρες), την ασφάλεια, τη μάχη κατά των ναρκωτικών, την εκπαίδευση (ίδρυση τουρκορωσικού πανεπιστημίου στην Τουρκία), τις εναέριες και θαλάσσιες μεταφορές κ.λπ.

Κατά τη συνάντηση του Μεντβέντεφ με την τουρκική ηγεσία, η τελευταία δεν έχασε την ευκαιρία να θέσει και θέμα Καραμπάχ. Οι Ερντογάν και Γκιουλ όχι μόνο δήλωσαν ότι αναμένουν από τη Ρωσία μια ευνοϊκότερη τοποθέτηση, αλλά ζήτησαν να συμπεριληφθεί η Άγκυρα στη διαδικασία της Ομάδας του Μινσκ που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του ΟΑΣΕ. Προφανώς η ισλαμική κυβέρνηση θεώρησε ότι της προσφέρεται μοναδική ευκαιρία για να ζητήσει τη συνδρομή της Μόσχας στη διαμάχη με το Ερεβάν. Η κίνηση αυτή προσβλέπει προφανώς και στην άσκηση πιέσεων προς την αρμενική ηγεσία για να επισπευσθούν οι επικυρώσεις των Πρωτοκόλλων που υπογράφηκαν πριν από λίγους μήνες στην Ελβετία.

Η ολοκλήρωση αυτών των συμφωνιών ερμηνεύτηκε από μέρος του τουρκικού Τύπου ως αναβάθμιση των ήδη καλών τουρκορωσικών σχέσεων σε σχέσεις «στρατηγικού» επιπέδου. Η εμμονή στη ρητορεία περί συνάψεως «στρατηγικών συμφωνιών» ήταν ανέκαθεν χαρακτηριστικό της τουρκικής πλευράς. Όταν πρόκειται όμως για «συνεταίρους» μεγάλων μεγεθών, όπως είναι στην περίπτωσή μας η Ρωσία, η θύμησή μας πάει στην ευφορία που επικρατούσε στις σχέσεις μεταξύ Άγκυρας και Ουάσινγκτον στα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας και την κατάληξή τους.

Οι εξελίξεις στις τουρκορωσικές σχέσεις πιθανότατα θα απασχολήσουν την υπερατλαντική συμπολιτεία, η τοποθέτηση της οποίας αναμένεται με ενδιαφέρον. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι οι ΗΠΑ έχουν συμφέροντα στην περιοχή και ότι ορισμένες από τις συμφωνίες που υπεγράφησαν θα τις απασχολήσουν σοβαρά. Το ζήτημα είναι πώς θα αντιδράσουν οι περιφερειακές χώρες, τα περιθώρια και οι εναλλακτικές λύσεις των οποίων έχουν στενέψει.


Κ. Βοσπορίτης, ο νεώτερος

Το Παρόν της Κυριακής - 16/5/2010

Για περισσότερα...

Η Συνταγματική Αναθεώρηση και το ενδεχόμενο του Δημοψηφίσματος

(«ΑΚΡ προς ΑΚΡ: Κι’ εσύ τέκνον Βρούτε;», σκίτσο του Ερτζάν Ακγιόλ, «Μιλιέτ», 5/5/2010)

Ψηφίστηκε το νομοσχέδιο για την αναθεώρηση του τουρκικού συντάγματος στην τουρκική Εθνοσυνέλευση. Αποφασιστικής σημασίας θα είναι η στάση του τούρκου Προέδρου για τη διεξαγωγή ή όχι δημοψηφίσματος το προσεχές διάστημα, όπως προβλέπει η διαδικασία.

Την εβδομάδα που πέρασε ψηφίστηκε στην τουρκική Εθνοσυνέλευση το περιβόητο νομοσχέδιο για την αναθεώρηση κρίσιμων άρθρων του Συντάγματος του 1982, άμεσο αποτέλεσμα του στρατιωτικού καθεστώτος που είχε καταλάβει την εξουσία το 1980. Το νομοσχέδιο περιείχε 23 άρθρα και η ψηφοφορία κράτησε αρκετές ημέρες, καθώς η διαδικασία προβλέπει δύο γύρους. Μολονότι το ισλαμικό κόμμα πέτυχε να περάσει κρίσιμης πολιτικής σημασίας τροποποιήσεις – η κοινοβουλευτική δύναμη της κυβέρνησης της επέτρεπε να φτάσει το απαιτούμενο όριο των 330 βουλευτών για να ψηφιστεί το νομοσχέδιο – δεν έλειψαν και οι δυσάρεστες εκπλήξεις.

Το χαρακτηριστικό του νομοσχεδίου αυτού είναι ότι η ισλαμική κυβέρνηση του Ερντογάν πέτυχε να ψηφίσει μία σειρά από άρθρα που αλλάζουν τους συσχετισμούς στο πολιτικό σκηνικό, συμβάλλοντας στην ενίσχυση των ισλαμιστών έναντι του σκληρού πυρήνα της Κεμαλικής παράταξης. Και αυτό γιατί η κυβέρνηση ΑΚΡ πέτυχε να περάσει κρίσιμες τροποποιήσεις, όπως εκείνες που αφορούν τον θεσμό του Συνηγόρου του Πολίτη, το δικαίωμα παραπομπής στη δικαιοσύνη των αποφάσεων του Ανώτατου Στρατιωτικού Συμβουλίου (YAS), τη δομή και τη θητεία των μελών του Συνταγματικού Δικαστηρίου, την ατομική προσφυγή στο Συνταγματικό Δικαστήριο, την άρση της ασυλίας των αρχηγών των ενόπλων δυνάμεων, η οποία δεν τους επέτρεπε να λογοδοτήσουν ενώπιον δικαστηρίου για εγκλήματα που διέπραξαν κατά τη διάρκεια της θητείας τους, και τη σύνθεση του Ανωτάτου Συμβουλίου Δικηγόρων και Εισαγγελέων (ΗΥSΚ).

Η μεγάλη έκπληξη σημειώθηκε κατά την ψήφιση του άρθρου 8 του πακέτου αναθεώρησης, το οποίο προέβλεπε τροποποιήσεις στη διαδικασία απαγόρευσης της λειτουργίας ενός πολιτικού κόμματος. Ενώ κατά τον πρώτο γύρω το άρθρο αυτό έλαβε την έγκριση του σώματος με 337 ψήφους υπέρ, 72 κατά και 5 λευκά, στον δεύτερο γύρω συγκέντρωσε μόλις 327 ψήφους (76 κατά, 2 λευκά, 5 άκυρα) και απορρίφτηκε καθώς δεν εξασφάλισε το απαιτούμενο όριο των 330 ψήφων. Η υπερψήφιση του εν λόγω άρθρου ενείχε μεγάλη πολιτική σημασία, καθώς δυσχέραινε σημαντικά την απαγόρευση πολιτικών κομμάτων μετατοπίζοντας το κέντρο απόφασης από το Συνταγματικό Δικαστήριο, το οποίο κυριαρχείται από τους Κεμαλιστές, στην Εθνοσυνέλευση. Το αξιοπερίεργο είναι ότι το ισλαμικό κόμμα διέθετε την απαραίτητη πλειοψηφία για να ψηφιστεί το άρθρο 8. Επιπλέον, φαίνεται ότι κατά τον πρώτο γύρω εξασφάλισε και την υποστήριξη μέρος των βουλευτών του Κόμματος της Ειρήνης και της Δημοκρατίας (ΒDP), το διάδοχο σχήμα του κουρδικού Κόμματος της Δημοκρατικής Κοινωνίας (DΤΡ), που απαγορεύθηκε πριν από λίγο χρονικό διάστημα και ως εκ τούτου είχε κάθε λόγο να το υπερψηφίσει. Ωστόσο, κατά τον δεύτερο γύρω το άρθρο δεν ψηφίστηκε όχι μόνο από τους κούρδους βουλευτές, αλλά ούτε καν από όλους τους βουλευτές του κυβερνώντος ισλαμικού κόμματος. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που διέρρευσαν, οι μεν Κούρδοι απέσυραν την υποστήριξή τους για πολιτικούς λόγους, οι δε βουλευτές του ΑΚΡ εις ένδειξιν δυσαρέσκειας προς την ηγεσία τους. Οι τελευταίοι παρόλο που γνώριζαν ότι η τροποποίηση θα απαλλάξει το κόμμα τους από το άγχος της αντιμετώπισης μιας νέας απειλής απαγόρευσης, προτίμησαν να το καταψηφίσουν, καθώς μία τέτοια τροποποίηση θα ευνοούσε και τα κουρδικά κόμματα! Υπολογίζεται ότι έως δέκα βουλευτές της εθνικιστικής πτέρυγας του κυβερνώντος κόμματος ΑΚΡ απέσυραν την υποστήριξή τους στη δεύτερη ψηφοφορία εκθέτοντας ανεπανόρθωτα τον ηγέτη τους.

Το ισλαμικό κόμμα ΑΚΡ δεν διαθέτει την απαραίτητη πλειοψηφία των δύο τρίτων της εθνοσυνέλευσης (367/550) και ούτε κατόρθωσε να εξασφαλίσει τη στήριξη της αντιπολίτευσης για να ισχύσουν αυτομάτως οι τροποποιήσεις. Συνεπώς, το νομοσχέδιο αναμένεται να φτάσει στον ισλαμιστή Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Αμπντουλάχ Γκιούλ, ο οποίος έχει την επιλογή είτε να το επιστρέψει στην εθνοσυνέλευση, πράγμα δύσκολο, είτε να το θέσει στην κρίση του λαού. Με την πρόσφατη τροποποίηση του Νόμου περί Δημοψηφίσματος που ψηφίστηκε στις αρχές Μαρτίου, το νομοσχέδιο αναμένεται να τεθεί σε δημοψήφισμα μετά το πέρας δύο μηνών. Από τη μεριά της η αξιωματική αντιπολίτευση, το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα, φαίνεται να έχει κινητοποιηθεί για τη συλλογή του απαραίτητου αριθμού υπογραφών (110) των μελών της Εθνοσυνέλευσης για να προσφύγει στο Συνταγματικό Δικαστήριο, στοχεύοντας έτσι την ακύρωση του αποτελέσματος.

Η στάση του Προέδρου της Δημοκρατίας θα είναι καθοριστική για το αν τελικά ο τουρκικός λαός θα αποφασίσει να εγκρίνει τις συνταγματικές τροποποιήσεις που προωθεί το ισλαμικό κόμμα ΑΚΡ. Σε κάθε περίπτωση η ισλαμική παράταξη φαίνεται να έχει ένα προβάδισμα έναντι των Κεμαλιστών, γεγονός που αναμένεται να πυροδοτήσει νέα ένταση μεταξύ των δύο παρατάξεων.

K. Βοσπορίτης, ο νεώτερος

Το Παρόν της Κυριακής - 9/5/2010

Για περισσότερα...

Ισραηλινές ανησυχίες για τον ισλαμικό προσανατολισμό της Τουρκίας

(σκίτσο του Χασάν Μπλέιμπελ, al-Mustaqbal, Λίβανος, 16/2/2009)

Νέα επιδείνωση καταγράφεται στις σχέσεις Τουρκίας και Ισραήλ, μετά τις υπόνοιες ότι η Άγκυρα ενδέχεται να προμηθεύσει τη Συρία με στρατιωτική τεχνογνωσία. Η αντίδραση του Ισραήλ επιβεβαιώνει τη ριζική αλλαγή των ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο και τη συνεχιζόμενη ψύχρανση στις σχέσεις Άγκυρας και Τελ Αβίβ.

Σοβαρές ανησυχίες στην ισραηλινή ηγεσία φαίνεται ότι έχουν προκαλέσει οι στενές σχέσεις που αναπτύσσει η Άγκυρα το τελευταίο διάστημα τόσο με τη Δαμασκό όσο και με την Τεχεράνη. Την εβδομάδα που πέρασε, δημοσιεύματα στον ισραηλινό Τύπο αποκάλυψαν ότι υπάρχουν σοβαροί φόβοι για το ότι η αλλαγή ιδεολογικού προσανατολισμού που έχει επέλθει στην Άγκυρα θα μπορούσε να διευκολύνει την παροχή απόρρητης στρατιωτικής τεχνογνωσίας από την Τουρκία προς τον αντιισραηλινό άξονα.

Οι λόγοι που οδήγησαν την ισραηλινή ηγεσία να εξετάζει τόσο απαισιόδοξα σενάρια είναι οι σοβαρές ενδείξεις που υπάρχουν για το ολίσθημα της ισλαμικής κυβέρνησης ΑΚΡ προς το αντιισραηλινό στρατόπεδο στη Μέση Ανατολή. Αφορμή υπήρξε η επανάληψη και φέτος των τουρκοσυριακών στρατιωτικών ασκήσεων στην τουρκική επικράτεια. Η τριήμερη τουρκοσυριακή στρατιωτική άσκηση έλαβε χώρα στην περιοχή Κιλίς της τουρκοσυριακής μεθορίου. Σύμφωνα με επίσημες ανακοινώσεις, η άσκηση είχε στόχο να σφυρηλατήσει τη φιλία, τη συνεργασία και την ασφάλεια μεταξύ των ενόπλων δυνάμεων των δύο χωρών, καθώς και τη βελτίωση των περιθωρίων συνεργασίας μεταξύ τους! Ας σημειωθεί ακόμη ότι δεν επετράπη στους εκπροσώπους του Τύπου να παρακολουθήσουν την άσκηση και ότι ελήφθησαν δρακόντεια μέτρα ασφαλείας γύρω από τον χώρο διεξαγωγής των γυμνασίων.

Με το θέμα ασχολήθηκε και ο ισραηλινός υπουργός Άμυνας Εχούντ Μπαράκ, ο οποίος βρισκόταν για εργασίες στην αμερικανική πρωτεύουσα. Στην Ουάσινγκτον ο Μπαράκ εξέφρασε τις ανησυχίες της κυβέρνησής του για τη φιλοϊρανική και φιλοσυριακή στάση της Άγκυρας, θέτοντας το ζήτημα απευθείας στους αμερικανούς αξιωματούχους. Εξάλλου, κυκλοφόρησαν δημοσιεύματα στον ισραηλινό Τύπο περί άρνησης του Ισραήλ να προμηθεύσει την Τουρκία με αμυντικά συστήματα νέας γενιάς, όπως οι πύραυλοι Barak-8, που συνδέονται άμεσα με τους εκφρασμένους φόβους περί διοχέτευσης τεχνογνωσίας από την Άγκυρα προς τη Δαμασκό και την Τεχεράνη, καθώς και τον εν γένει προσανατολισμό της Τουρκίας προς ισλαμικές επιλογές. Στο συγκεκριμένο θέμα φαίνεται να έχει εκφράσει τις ανησυχίες της και η Ινδία, συμπαραγωγός χώρα, καθώς είναι ενοχλημένη από τις στενές σχέσεις που έχει αναπτύξει η Άγκυρα με το Ισλαμαμπάντ, πρωτεύουσα με την οποία το Νέο Δελχί ως γνωστόν έχει τεταμένες σχέσεις.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι το ισραηλινό Κοινοβούλιο θα κληθεί να συζητήσει προσεχώς την αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων από τους Τούρκους, γεγονός που έχει εξοργίσει ήδη το κυβερνών ισλαμικό κόμμα της Τουρκίας. Η απόφαση για τη συζήτηση του θέματος προέρχεται βέβαια από την αντιπολίτευση, είναι όμως φανερό ότι η στάση των Ισραηλινών επί του εν λόγω θέματος σταδιακά μεταβάλλεται υπέρ των θέσεων των Αρμενίων.

Η υπό διαμόρφωση νέα ισορροπία στη Μέση Ανατολή φαίνεται να μην ευνοεί το Ισραήλ. Η απώλεια της Άγκυρας ως «συμμάχου» αλλάζει άρδην τα δεδομένα στις γεωστρατηγικές ισορροπίες κάνοντας τη θέση του Τελ Αβίβ, θεωρητικά τουλάχιστον, πιο επισφαλή στη μεσανατολική σκακιέρα. Η πολιτική αλλαγή στην ηγεσία της Τουρκίας και ο ιδεολογικός προσανατολισμός της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής προς το Ισλάμ θέτουν υπό σοβαρή αμφισβήτηση τους λόγους που είχαν οδηγήσει στη σύναψη της τουρκοϊσραηλινής συμμαχίας πριν από μία περίπου δεκαπενταετία. Κι αυτό γιατί είναι ηλίου φαεινότερο ότι ο εν λόγω άξονας ωφέλησε κυρίως αν όχι και αποκλειστικά την Τουρκία, η οποία ακόμη και κατά τις μεσολαβητικές προσπάθειες μεταξύ Ισραήλ και Συρίας φαίνεται εκ του αποτελέσματος ότι έκλινε υπέρ της δεύτερης. Αξίζει, λοιπόν, να μελετηθεί εις βάθος η περίπτωση της τουρκοϊσραηλινής συμμαχίας και οι λόγοι κατάρρευσής της για τη διεξαγωγή ωφέλιμων συμπερασμάτων πριν από την επίσκεψη του ισλαμιστή πρωθυπουργού της Τουρκίας στη χώρα μας….

Κ. Βοσπορίτης, ο νεώτερος

Το Παρόν της Κυριακής - 2/5/2010

Για περισσότερα...

Ο Νταβούτογλου σφήνα και στις συνομιλίες ΕΕ - Σερβίας

(Getty Images, 20/4/2010)

Αίσθηση προκάλεσε η συμμετοχή του Α. Νταβούτογλου στη συνάντηση του σέρβου υπουργού Εξωτερικών και του ισπανού ομολόγου του στο Βελιγράδι με θέμα την ευρωπαϊκή πορεία των βαλκανικών κρατών. Ο αυξημένος ρόλος που επιδιώκει να διαδραματίσει η Άγκυρα μεταξύ των χωρών της χερσονήσου, υπερβαίνει κατά πολύ τα όρια μιας υποψήφιας προς ένταξη στην ΕΕ χώρας.

Την εβδομάδα που πέρασε πραγματοποιήθηκε τριμερής συνάντηση μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών της Σερβίας Βουκ Γιέρεμιτς, της Ισπανίας Μιγκέλ Άνχελ Μορατίνος, ο οποίος εκπροσωπούσε την προεδρία της ΕΕ, και της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου, στο Βελιγράδι. Η συνάντηση είχε θέμα τις σχέσεις των βαλκανικών κρατών με την ΕΕ και την άρση των εμποδίων για την επίτευξη του στόχου.

Οι τρεις υπουργοί Εξωτερικών, μετά τη συνάντησή τους, δήλωσαν ότι οι χώρες τους έχουν υιοθετήσει ως κοινό όραμα την ένταξη όλων των βαλκανικών κρατών στην ΕΕ. Ωστόσο, η συνάντηση ήταν πολύ πιο σημαντική και χρήζει προσοχής. Οι υπουργοί ασχολήθηκαν με ένα ακανθώδες θέμα που άπτεται της διοργάνωσης της Διαβαλκανικής Συνόδου Κορυφής στο Σαράγεβο τον προσεχή Ιούνιο. Οι αρχηγοί διπλωματίας των τριών χωρών επιχείρησαν να επιληφθούν του θέματος που προέκυψε με τη διαφαινόμενη συμμετοχή του Κοσόβου στην επικείμενη σύνοδο. Και αυτό γιατί η Πρίστινα, απ' ό,τι φαίνεται, θεώρησε ότι η εν λόγω διεθνής συνάντηση προσφέρεται ως μία καλή ευκαιρία για να προωθήσει το γεγονός της απόσχισής της από τη Σερβία. Αυτό προκάλεσε, όπως ήταν φυσικό, την αντίδραση του Βελιγραδίου, το οποίο επιχειρεί διακαώς να αποτρέψει ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Η Πρίστινα, όμως, έχει υποστηρικτές στην περιοχή. Η Άγκυρα, φέρ' ειπείν, έχει αναγνωρίσει τη μονομερή διακήρυξη ανεξαρτησίας του Κοσόβου, γεγονός που δυσχεραίνει ίσως το έργο του Βελιγραδίου. Σε κάθε περίπτωση έτσι εξηγείται καλύτερα η παρουσία του τούρκου υπουργού Εξωτερικών στη συνάντηση. Ας σημειωθεί ότι Βελιγράδι και Άγκυρα επιχειρούν μια «προσέγγιση» με στόχο την ομαλοποίηση των σχέσεων μεταξύ Σέρβων και Μουσουλμάνων στη Βοσνία, όπως είχαμε ενημερώσει από αυτήν εδώ τη στήλη πριν από λίγο καιρό («Π», 14/2/2010). Ενδεχομένως ο σέρβος υπουργός Εξωτερικών να ελπίζει σε «υπαναχωρήσεις» εκ μέρους της Άγκυρας αυτήν τη φορά στο επίμαχο θέμα του Κοσόβου. Τίποτα δεν προμηνύει, ωστόσο, ακόμη και μια «μεσολάβηση» του ισλαμιστή υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας υπέρ των Σέρβων, αν κρίνει κανείς από το γενικότερο πνεύμα των δηλώσεών του στο Βελιγράδι: «Τα ιστορικά ''μνημεία μας'' ευρισκόμενα στο Βελιγράδι, στα Σκόπια, στο Σαράγεβο, στην Κωνσταντινούπολη και την Αδριανούπολη», λέει ο Νταβούτογλου, «μία μέρα θα ενωθούν εκ νέου υπό τη σημαία της ΕΕ». Τα μνημεία που εννοεί ο ισλαμιστής υπουργός δεν είναι άλλα από τα κτίσματα εκείνα που είναι προϊόντα της οθωμανικής αρχιτεκτονικής. Τα εν λόγω κτίσματα αποτελούν, εντούτοις, διαχρονικά «σύμβολα» εξουσίας τα οποία η Άγκυρα επιχειρεί να περισώσει, ανεξαρτήτως πολιτισμικής αξίας, καθώς έτσι διασφαλίζεται η συνέχεια των αξιώσεών της στην περιοχή. Απόδειξη του ότι η πιο πάνω υπόθεση περί τουρκικής στήριξης των σερβικών δικαίων είναι αφελής συνιστούν οι διαστάσεις που έλαβε ο νεοοθωμανικός μεγαλοϊδεατισμός στη συνάντηση στο Βελιγράδι. Ο Νταβούτογλου όχι μόνο δεν πρόκειται να ασκήσει πιέσεις στην Πρίστινα, αλλά τόνισε ακόμη ότι η Άγκυρα μαζί με τη Μαδρίτη θα στηρίξουν την υποψηφιότητα της Βοσνίας στο ΝΑΤΟ στην προσεχή Σύνοδο Υπουργών Εξωτερικών των χωρών της Ατλαντικής Συμμαχίας στο Ταλίν της Εσθονίας, πράγμα που έκανε λησμονώντας να τηρήσει μια «αλληλέγγυα» στάση προς τη Σερβία.

Τόσο η προσέγγιση της Άγκυρας στη βαλκανική πραγματικότητα, όσο και οι βλέψεις και επιδιώξεις της μας είναι γνωστές. Αυτό που παραμένει, όμως, ακατανόητο για εμάς είναι η απουσία της Αθήνας από μια τέτοια συνάντηση. Πώς είναι δυνατόν να απουσιάζει από την εν λόγω συνάντηση στο Βελιγράδι μια χώρα η οποία όχι μόνο είναι μέλος της
ΕΕ, αλλά δηλώνει έτοιμη να πρωτοστατήσει στην ευρωπαϊκή ένταξη των βαλκανικών χωρών, και να παρίσταται -αντί αυτής;- μια υποψήφια προς ένταξη χώρα; Στο σημείο αυτό γεννιέται και το ερώτημα σε τι επίπεδο βρίσκονται οι σχέσεις Αθήνας και Μαδρίτης, η οποία ως προεδρεύουσα της Ένωσης φέρει και την ευθύνη ανάλογων πρωτοβουλιών και προσκλήσεων που απευθύνει. Υπάρχει, βέβαια, και το ενδεχόμενο η απουσία μας από το Βελιγράδι να συνδέεται με κάποιο τρόπο με το τελευταίο «πάνε-έλα» στην Άγκυρα. Αλλά ας μην είμαστε και τόσο καχύποπτοι, καθώς τα στοιχεία λένε ότι Γιέρεμιτς και Νταβούτογλου είχαν πάνω από δέκα συναντήσεις το τελευταίο εξάμηνο! Ας μας επιβεβαιώσουν μόνο εν όψει της Συνόδου του Ιουνίου ότι το Βελιγράδι συνεχίζει να μην απέχει από εμάς περισσότερο από ό,τι η Άγκυρα.

Κ. Βοσπορίτης, ο νεώτερος

Το Παρόν της Κυριακής - 25/4/2010

Για περισσότερα...